Review & tóm tắt: đọc sách và con đường gian nan vạn dặm

ĐỌC SÁCH VÀ CON ĐƯỜNG GIAN NAN VẠN DẶM

Một cuốn sách rất hay về chủ đề “đọc sách” của anh Nguyễn Quốc Vương. Cuốn sách không chỉ đề cập tới vai trò to lớn của đọc sách với mỗi cá nhân, mỗi gia đình mà là của toàn xã hội.
Một xã hội muốn phát triển, muốn văn minh thì xã hội ấy phải có những công dân hiểu biết và tử tế. Sự hiểu biết và tử tế ấy không tự nhiên mà có. Nó đến từ sự nỗ lực, cố gắng và rèn giũa theo năm tháng. Cách hiệu quả, đơn giản nhất để rèn giũa chính là đọc sách.
Mình rất ấn tượng với ông Matsushita Konosuke mà anh Vương nhắc tới. Ông là một tấm gương sáng về sự nỗ lực vươn lên và tinh thần tự học bền bỉ.
Dù sinh ra trong một gia đình nông dân, có tới bảy anh chị em. Chỉ được học hết bậc tiểu học bốn năm. Đi làm từ lúc chín tuổi thế nhưng ông chưa bao giờ từ bỏ sự nghiệp học hành của bản thân.
Dù vất vả, khổ cực thế nào ông vẫn miệt mài, chăm chỉ vừa làm vừa tự học. Quá trình ấy đã giúp ông sở hữu rất nhiều bằng sáng chế có giá trị. Ông chẳng những kiến tạo nên tập đoàn hùng mạnh hàng đầu Nhật Bản mà còn trở thành nhân vật tượng trưng cho sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội của quốc gia này.
Năm Masushita 90 tuổi, công ty của ông được xếp hạng 19 trong số 100 hãng lớn nhất thế giới và Thiên hoàng Nhật Bản đã tặng Huân chương cao quý nhất của đất nước cho Masushita – Huân chương Húc Nhật Đại Thụy.
Sở dĩ ông tạo được nhiều thành quả như vậy là bởi vì ông là cực kỳ yêu sách, chăm đọc sách và chưa bao giờ ngừng học. Đó là minh chứng tiêu biểu cho quá trình đọc sách – tự học vươn lên.
Chúng ta không thể lựa chọn nơi mình sinh ra, hoàn cảnh mình lớn lên nhưng ta hoàn toàn có thể thay đổi nó bằng chính nhận thức, tư duy và lối sống của bản thân. Mà ba khía cạnh đó hoàn toàn có thể thay đổi và kiến tạo nên nhờ việc đọc sách. Cụ thể thế nào, hãy cùng mình làm rõ nhé.

1 ĐỌC SÁCH VÀ TUỔI TRẺ

Chúng ta là kết quả của một chuỗi những sự lựa chọn. Mỗi sự lựa chọn sẽ đều mang tới cho ta một kết quả khác nhau. Có sự lựa chọn sẽ khiến ta biết ơn nhưng có sự lựa chọn sẽ khiến ta day dứt, hối hận mãi mãi. Bởi nó tác động sâu sắc tới nhân sinh quan và mục đích của cuộc đời ta. Chọn lẽ sống là một trong số đó.
Nếu ta muốn chọn được lẽ sống đúng đắn ta cần nhìn nhận được hiện thực xã hội từ đó mài sắc bản thân. Biến cách biến những trải nghiệm, nghịch cảnh thành sức mạnh nội tâm để cải thiện đời sống cá nhân và xã hội.
Ta chọn lối sống như thế nào? Ham hư vinh, sống cả ngày trong dằn vặt? Hay lối sống sống hiên ngang, nỗ lực hết mình để cống hiến những gì tốt đẹp nhất cho xã hội ta đang sống? Ta lựa chọn thành công để hạnh phúc hay lựa chọn hạnh phúc để thành công? Ta muốn sau này mất đi, ta sẽ để lại gì cho hậu thế, cho con cháu?
Là toà nhà đồ sộ, là xe sang hạng nhất nhưng không ai biết tới hay là một di sản tinh thần to lớn chẳng những cho con cháu mà còn ảnh hưởng tới cho vô vàn thế hệ mai sau? Lựa chọn điều gì là do ta quyết định, thế nhưng trước khi ra quyết định hãy suy nghĩ thật thấu đáo.
Một sự lựa chọn khác nữa cũng quan trọng không kém lựa chọn lẽ sống, đó là chọn nghề. Bởi ta chẳng thể nào hạnh phúc được nếu ta không yêu nó.
Không yêu nghề ta sẽ luôn thấy mệt mỏi, căng thẳng, làm chỉ để xong. Ngược lại nếu yêu nghề thì ta sẽ luôn tràn đầy năng lượng, chăm chỉ học hỏi, mài giũa để cống hiến hết mình cho sự nghiệp mà ta theo đuổi.
Hiện nay có rất nhiều người chứ không riêng gì giới trẻ vẫn đang loay hoay trong việc lựa chọn hướng đi cho cuộc đời mình. Họ không biết bản thân giỏi gì, muốn gì, mạnh yếu ở đâu.
Trước kia họ thường chọn nghề theo định hướng của cha mẹ, theo xu hướng của xã hội. Chính điều đó đã dẫn tới hệ luỵ ra trường thất nghiệp đồng loạt, gây lãng phí rất lớn cho bản thân, gia đình và toàn xã hội. Học cả bốn năm năm trời mới nhận ra ta không phù hợp với ngành nghề mà theo học. Bỏ thì tiếc rẻ mà theo tới cùng thì đau khổ, vật vã.
Vậy làm sao để chọn đúng nghề? Câu trả lời là phải hiểu thật rõ bản thân. Hiểu về tính cách, về con người, về sở trường, sở đoản. Để có thể hiểu được bản thân cách đơn giản nhất chính là quan sát và suy ngẫm. Quan sát xem mình thuộc nhóm tính cách nào? Thích làm việc một mình hay làm với đội nhóm? Thích làm việc với máy móc hay con người?
Điểm nữa hãy xem bản thân bị thu hút bởi những thể loại sách nào? Đâu là nhân vật mà ta bị thu hút hơn cả? Hãy suy ngẫm xem tại sao họ lại thu hút ta? Ở họ có điều gì khiến ta khao khát và mong mỏi? Cứ thế từng chút một làm rõ nhân tâm của mình. Dần dần nghề nghiệp phù hợp sẽ được hiển lộ ngay sau đó.

2 ĐỌC SÁCH VÀ GIÁO DỤC GIA ĐÌNH

Nếu trước kia mình thường chỉ học cách phương thức để đồng hành con hiệu quả thì vài năm trở lại đây mình luôn tự hỏi bản thân mục tiêu giáo dục mà mình hướng tới cho con là gì? Nó chính là điều quan trọng hàng đầu nhưng lại bị rất nhiều người bỏ qua.
Khi tìm hiểu về tư duy hệ thống mình càng thấy rõ tầm quan trọng của mục tiêu giáo dục – cái đích mà ta hướng tới. Nếu làm một việc gì đó mà không thấy được đích đến thì sẽ luôn bị loay hoay. Còn nếu đích đến đã sai ngay từ đầu thì hệ quả thực sự rất khủng khiếp.
Vậy nên khi đọc cuốn “đi tìm triết lý giáo dục Việt Nam” của anh Vương, mình đã nói với anh ấy rằng cuốn sách của anh viết theo tư duy hệ thống anh ạ. Quả thực để thay đổi nền giáo dục không phải là câu chuyện của các cấp, các ngành mà cần sự chung tay, hợp tác của toàn xã hội.
Quay trở lại với phần mục tiêu giáo dục, ta mong muốn con mình sẽ sống trong xã hội thế nào? Con sẽ trở thành người ra sao? Hãy nghiêm túc trả lời hai câu hỏi đó. Bởi đó chính là phương hướng để cả ta và con cùng bước đi.
Nếu ta mong muốn con sống trong một xã hội mà các giá trị nhân văn đều bị xem nhẹ, xã hội trọng dụng vật chất và quyền lực thì cả ta và con sẽ chăm chăm vào cái đích này bất chấp mọi hệ quả của nó. Con sẽ được ta mài giũa trở thành người đứng đầu trong mọi kì thi, nỗ lực vươn lên để có được công việc với mức lương hấp dẫn mà bỏ qua các khía cạnh khác.
Còn nếu ta mong muốn con sống trong một xã hội luôn coi trọng và gìn giữ những giá trị sống đúng đắn, nhân văn. Mong con được sống một cuộc đời ý nghĩa và hạnh phúc. Khi đó thay vì hối hả, tất bật, ta cùng con từng bước khám phá, thấu hiểu chính bản thân con và đưa ra sự lựa chọn phù hợp nhất với con.
Ta đừng nghĩ những điều này là lý thuyết, con như thế thì cạnh tranh thế nào được với xã hội ngoài kia. Ta phải thay đổi, thay đổi từ chính nhận thức và tư duy của mình. Bởi xã hội của chúng ta hiện tại đào tạo ra rất nhiều học sinh giỏi nhưng lại không đào tạo được những công dân tốt.
Đó là lý do ta ăn rau thì sợ rau có thuốc. Ta dùng mỹ phẩm thì sợ kem trộn. Ta làm nhà thì sợ nguyên vật liệu bị cắt xén…tất cả đều nằm ở việc không xác định đúng mục tiêu giáo dục cho con em mình đó ạ. Ta tập trung đào tạo con cái mình về chuyên môn mà bỏ quên mất phần nhân cách và đạo đức.
Vậy nên cha mẹ có thể đồng hành tốt với con em mình thì chính cha mẹ phải là người có hiểu biết, có trí tuệ. Mà để có hiểu biết, có trí tuệ thì cha mẹ phải nỗ lực, phải trau dồi bằng con đường tự học.
Một trong những kênh tự học hiệu quả nhất chính là đọc sách. Cha mẹ có thể tự học ở mọi lúc, mọi nơi và trong mọi hoàn cảnh. Đọc sách chẳng những giúp cha mẹ nâng cao hiểu biết, dễ dàng kết nối và đồng điệu với con mà còn ảnh hưởng tích cực tới con.
Cha mẹ sẽ cho con thấy dù chặng đường nào của cuộc đời cha mẹ đều nỗ lực vươn lên và sống hết mình. Chẳng những vì con, vì cha mẹ và còn vì những điều chúng ta mong muốn tạo ra cho xã hội nữa. Đó chính là thông điệp ý nghĩa nhất mà cha mẹ có thể trao cho con em mình.

3 ĐỌC SÁCH VÀ SỰ NGHIỆP

Rất nhiều người hỏi mình rằng “đọc sách có sống được không? Có ra tiền không?”. Câu trả lời của mình là có, chẳng những sống được mà sống rất tốt, chẳng những ra tiền mà nó còn tạo ra sự nghiệp lẫy lừng và cống hiến được rất nhiều giá trị tốt đẹp cho xã hội.
Khi đọc sách ta sẽ tiết kiệm được vô số thời gian, công sức và tiền bạc của bản thân nhờ việc học được bài học từ người đi trước. Nếu không có sách ta sẽ phải trả giá trước rồi mới học được bài học. Có những cái giá phải trả là rất nhỏ chỉ mất tiền, mất công sức nhưng có những cái giá phải trả cực kì lớn, đó là mất uy tín, mất danh dự và mất cả sự nghiệp.
Đọc sách chẳng những giúp ta kiến tạo bản lĩnh, đi qua những thăng trầm của cuộc sống mà đọc sách còn giúp ta duy trì và phát triển sự nghiệp một cách bền vững.
Những người đọc sách nhiều họ chẳng những nhìn được cái lợi trước mắt mà còn nhìn được cái lợi lâu dài. Đó là lý do vì sao rất nhiều doanh nghiệp lớn họ sẵn sàng đầu tư cho nhân viên đi học để nâng cao năng lực và nghiệp vụ chuyên môn. Nhờ quá trình này mà doanh nghiệp của họ được làm mới liên tục. Doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ là vì lẽ đó.
Hi vọng rằng qua bài viết này bạn có thể thấy được tầm quan trọng của việc đọc sách đối với mỗi chúng ta.
Nếu bạn vẫn còn muốn hỏi, muốn tìm hiểu sâu hơn nữa về sách xin mời bạn tham dự buổi trò chuyện tối mai lúc 20 giờ trên cộng đồng NGHIỆN SÁCH cùng anh Nguyễn Quốc Vương – tác giả của cuốn sách này. Với chủ đề “SÁCH ĐÃ NÂNG ĐỠ TÔI THẾ ĐẤY” anh Vương sẽ chia sẻ tới bạn câu chuyện về 3000 ngày trên đất Nhật cho đến đọc sách và con đường gian nan vạn dặm bạn nhé!
Nguồn bài viết: FB Lê Nghĩa (=> Link: https://www.facebook.com/lebichnghia)